Vinyasa is voor veel mensen een dynamische yogavorm waarin houdingen vloeiend in elkaar overlopen, zoals binnen Ashtanga Vinyasa of moderne Vinyasa lessen. Toch ligt de oorsprong van deze manier van bewegen veel dieper dan ‘zomaar’ een flow. In deze blog wil ik je daarin meenemen.

De oorsprong van Vinyasa

Om Vinyasa echt te begrijpen, moeten we terug naar de bron: Sri T. Krishnamacharya (1888–1989). Krishnamacharya was een Indiase yogageleerde, filosoof en Ayurvedisch specialist. Hij wordt vaak de ‘vader van de moderne yoga’ genoemd, omdat veel van de yogastijlen die we vandaag kennen via hem zijn doorgegeven. In de jaren 30 gaf hij les aan het paleis van Mysore, waar hij yoga onderwees aan jonge jongens, onder wie later bekende leerlingen zoals:

• Sri K. Pattabhi Jois (grondlegger van Ashtanga Vinyasa Yoga)
  
• B. K. S. Iyengar (oprichter van Iyengar Yoga)
  
  

Wat Krishnamacharya bijzonder maakte, was zijn vermogen om oude yogafilosofie te combineren met een dynamische, fysieke benadering. Hij paste yoga aan aan de persoon die voor hem stond. Binnen zijn lessen ontstond een duidelijke methode waarbij ademhaling en beweging systematisch met elkaar werden verbonden. 

Zijn leerling Pattabhi Jois werkte deze methode verder uit tot. Ashtanga Vinyasa Yoga: een vaste, systematische reeks houdingen waarin elke beweging exact gekoppeld is aan een in- of uitademing. Binnen Ashtanga betekent Vinyasa niet simpelweg ‘vloeiend bewegen’. Het verwijst naar een precieze methode waarin elke overgang een vaste ademhaling en telling heeft. De structuur staat vast, juist om de geest tot rust te brengen. 

Adem en beweging als zuiveringsmethode

Vinyasa is absoluut meer dan een flow. Het is een systeem dat gericht is op interne zuivering. Laten we daar wat dieper op in gaan.

Door adem en beweging te synchroniseren, ontstaat er hitte in het lichaam. Pattabhi Jois sprak hierover als het “aan de kook brengen van het bloed”. Volgens deze traditionele visie is dik bloed vervuild en oorzaak van ziekte. De hitte die ontstaat door de beoefening zuivert het bloed, maakt het dunner en laat het vrij circuleren. Waar circulatie ontbreekt, ontstaat stagnatie. En waar stagnatie ontstaat, ontstaat pijn. Door asana, ademhaling en beweging te combineren, wordt de circulatie hersteld. Het verhitte bloed stroomt door gewrichten en organen en helpt opgebouwde onzuiverheden los te maken.

De rol van zweten

Zweten is dan binnen deze vorm van yoga geen toevallig bijproduct, het is onderdeel van het proces. Onzuiverheden in het lichaam verlaten het lichaam via zweet. Op dezelfde manier brengt yoga het interne systeem in beweging. Door hitte en adem komen opgeslagen spanningen, gifstoffen en soms zelfs mentale patronen naar boven.

De diepere belofte van Vinyasa

In de Hatha Yoga Pradipika (2.78) wordt beschreven dat een succesvolle yogabeoefening zich kenmerkt door:

• Een lichter, slanker lichaam
• Een krachtig en stabiel spijsverteringsvuur
• Helderheid in gezicht en stem
• Scherp zicht
• Vrijheid van ziekte
• Beheersing over de zintuigen
  
  

Hoewel Vinyasa vaak wordt geassocieerd met kracht en flexibiliteit, ligt de werkelijke belofte dieper: beheersing van de zintuigen en helderheid van de geest. Dat maakt dan ook dat de fysieke practice het beginpunt is, en niet het einddoel.